Hành trình theo đuổi khoa học

Từ khi còn nhỏ, tôi đã có một sự tò mò đặc biệt với khoa học và công nghệ. Tôi thích quan sát cách mọi thứ vận hành, thích đặt câu hỏi vì sao một hệ thống có thể hoạt động, vì sao một mô hình có thể giải thích hiện tượng xung quanh, và vì sao con người có thể dùng tri thức để tạo ra những giải pháp hữu ích cho cuộc sống.

Niềm yêu thích ấy bắt đầu rõ ràng hơn khi tôi tham gia các cuộc thi khoa học kỹ thuật từ những năm học phổ thông. Đó là giai đoạn đầu tiên tôi được tiếp xúc với việc làm một đề tài nhỏ, tự đặt vấn đề, tự tìm cách giải quyết, thử nghiệm, thất bại, chỉnh sửa và tiếp tục hoàn thiện. Khi ấy, mọi thứ còn rất mới mẻ. Tôi chưa có nhiều kiến thức, cũng chưa hiểu đầy đủ thế nào là nghiên cứu khoa học, nhưng tôi cảm nhận được một điều rất rõ: mình thật sự yêu thích quá trình tìm ra lời giải cho một vấn đề.

Tuy nhiên, hành trình ban đầu không hề dễ dàng. Gia đình tôi lúc đó không thật sự ủng hộ việc tôi dành nhiều thời gian cho các cuộc thi khoa học kỹ thuật. Với bố mẹ, việc học trên lớp vẫn cần được ưu tiên hơn, còn những cuộc thi như vậy có thể tốn nhiều thời gian, công sức và làm tôi xao nhãng khỏi kết quả học tập. Tôi hiểu sự lo lắng ấy, bởi ở thời điểm đó, con đường này chưa có gì chắc chắn. Nó không phải là một lựa chọn dễ giải thích bằng kết quả ngay lập tức.

Thay vì phản ứng hay bỏ cuộc, tôi chọn cách thuyết phục bố mẹ bằng chính sự nỗ lực của mình. Tôi cố gắng duy trì việc học, đồng thời tiếp tục tham gia các cuộc thi với thái độ nghiêm túc hơn. Mỗi thành tích đạt được, dù lớn hay nhỏ, đều là một cách để tôi chứng minh rằng đam mê khoa học không làm tôi đi chệch khỏi việc học, mà ngược lại, giúp tôi học có mục tiêu hơn, chủ động hơn và trưởng thành hơn. Nhìn lại, tôi biết ơn giai đoạn đó, vì nó dạy tôi rằng khi mình thật sự tin vào điều mình đang làm, mình cần đủ kiên trì để chứng minh điều đó bằng hành động.

Bên cạnh niềm đam mê khoa học, tôi còn có một ước mơ từ nhỏ: được bước ra thế giới để khám phá nhiều điều hơn. Tôi luôn muốn được học trong những môi trường khác nhau, gặp gỡ những con người khác nhau, và hiểu xem bên ngoài nơi mình lớn lên, thế giới đang vận hành như thế nào. Ước mơ ấy không chỉ là mong muốn được đi xa, mà còn là khát khao được mở rộng giới hạn của bản thân.

Đó cũng là một trong những lý do tôi chọn Trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội là nguyện vọng đầu tiên của mình. Khi tìm hiểu về trường, tôi ấn tượng với môi trường học tập có tính quốc tế, với định hướng hội nhập, với hoạt động nghiên cứu khoa học, và đặc biệt là cơ hội để sinh viên tham gia các chương trình trao đổi quốc tế. Với tôi khi ấy, đây không chỉ là một lựa chọn đại học, mà còn là một cánh cửa để tôi tiếp tục nuôi dưỡng cả hai điều mình theo đuổi: khoa học và thế giới.

Trong những năm học đại học, tôi dần hiểu rằng kỹ thuật không chỉ là những môn học riêng lẻ. Một hệ thống robot, một bộ điều khiển, một mô hình dự đoán hay một giải pháp tự động hóa đều cần sự kết nối giữa toán học, cơ khí, điện tử, lập trình, điều khiển và tư duy hệ thống. Càng học, tôi càng nhận ra mình còn nhiều thiếu sót. Có những giai đoạn tôi cảm thấy mình đi chậm hơn người khác, thiếu tự tin về nền tảng kiến thức, và chưa thật sự rõ ràng về hướng đi lâu dài.

Nhưng chính những giai đoạn ấy lại giúp tôi nhìn lại bản thân nhiều hơn. Tôi hiểu rằng theo đuổi khoa học không phải là một hành trình ngắn hạn, cũng không phải chỉ được đo bằng một vài kết quả đẹp. Đó là một quá trình dài, cần sự bền bỉ, khiêm tốn, kỷ luật và khả năng học hỏi liên tục. Có những kiến thức hôm nay chưa hiểu, ngày mai có thể hiểu hơn một chút. Có những kỹ năng hôm nay còn vụng về, nhưng nếu tiếp tục luyện tập, rồi cũng sẽ thành quen.

Một bước ngoặt quan trọng trong hành trình của tôi là các chương trình trao đổi và nghiên cứu quốc tế. Tại National Chung Cheng University, Taiwan, thông qua chương trình TEEP tại AIM-HI Institute, tôi có cơ hội làm việc trong lĩnh vực smart manufacturing, đặc biệt là dự đoán lực cắt và tình trạng dao trong quá trình gia công. Dự án này giúp tôi hiểu rõ hơn vai trò của dữ liệu, cảm biến và trí tuệ nhân tạo trong sản xuất hiện đại. Tôi nhận ra rằng nghiên cứu kỹ thuật chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó có thể góp phần giải quyết các vấn đề thực tế như nâng cao chất lượng, giảm chi phí, giảm thời gian dừng máy và cải thiện độ tin cậy của hệ thống.

Sau đó, trong chương trình Global Connect Fellowship tại Nanyang Technological University, Singapore, tôi tiếp tục được tiếp cận với một hướng nghiên cứu mới: hệ thống robot tự hành dưới nước và truyền năng lượng không dây. Làm việc với bài toán AUV giúp tôi nhìn khoa học theo một góc rộng hơn. Một hệ thống thực tế không chỉ cần thiết kế cơ khí tốt, mà còn cần điều khiển ổn định, truyền năng lượng hiệu quả, khả năng thích nghi với môi trường và tư duy tích hợp giữa nhiều lĩnh vực khác nhau.

Những trải nghiệm quốc tế đó không chỉ giúp tôi mở rộng kiến thức chuyên môn, mà còn thay đổi cách tôi nhìn nhận về trách nhiệm của bản thân. Khi bước ra ngoài môi trường quốc tế, tôi hiểu rõ hơn rằng mỗi sinh viên Việt Nam không chỉ đại diện cho chính mình. Chúng tôi còn mang theo hình ảnh của một thế hệ trẻ Việt Nam năng động, sáng tạo, cầu thị và sẵn sàng hội nhập. Điều đó khiến tôi ý thức hơn trong cách học, cách làm việc, cách giao tiếp và cách giữ lời hứa với những cơ hội mình nhận được.

Tôi cũng hiểu rõ hơn rằng người làm nghiên cứu cần nhiều hơn sự thông minh hay đam mê. Nghiên cứu cần trách nhiệm, sự trung thực và liêm chính. Trách nhiệm với dữ liệu mình sử dụng, với kết quả mình công bố, với cộng đồng mình hướng tới, và với những người đã tin tưởng trao cho mình cơ hội. Một ý tưởng khoa học chỉ thật sự có giá trị khi nó được xây dựng trên nền tảng nghiêm túc, trung thực và có ích.

Những năm qua, tôi may mắn được gặp nhiều thầy cô, anh chị, bạn bè và mentor đã giúp đỡ, định hướng và truyền cảm hứng cho tôi. Có những lời khuyên giúp tôi thay đổi cách suy nghĩ. Có những cơ hội giúp tôi bước ra khỏi vùng an toàn. Có những lần thất bại khiến tôi phải chậm lại, nhìn lại và học cách bắt đầu lại từ đầu. Tôi biết ơn tất cả những điều đó, bởi mỗi trải nghiệm đều góp phần tạo nên con người tôi của hiện tại.

Với tôi, theo đuổi khoa học không chỉ là đạt được học bổng, tham gia chương trình quốc tế hay có tên trong một bài báo. Những điều đó rất đáng trân trọng, nhưng không phải là đích đến cuối cùng. Điều quan trọng hơn là mình giữ được tinh thần học hỏi, giữ được sự tử tế với tri thức, và luôn tự hỏi rằng công việc mình đang làm có thể tạo ra giá trị gì cho cộng đồng.

Hiện tại, tôi tiếp tục phát triển hướng nghiên cứu về robot tự hành dưới nước, điều khiển thông minh và truyền năng lượng không dây. Tôi hy vọng có thể đóng góp vào việc xây dựng các hệ thống robot bền bỉ hơn, thông minh hơn và có khả năng hoạt động lâu dài trong môi trường thực tế. Con đường phía trước chắc chắn còn nhiều thử thách, nhưng tôi tin rằng mỗi bước đi nhỏ, nếu được thực hiện nghiêm túc, đều có thể góp phần tạo nên một hành trình có ý nghĩa.

Tôi vẫn luôn xem mình là một người học suốt đời. Tôi muốn tiếp tục học hỏi, tiếp tục kết nối với nhiều người hơn, tiếp tục bước ra khỏi vùng an toàn, và tiếp tục đóng góp nhiều hơn cho khoa học và công nghệ.

Có những việc khi bắt đầu thấy rất khó, nhưng rồi cứ làm, cứ làm, dần dần lại thành quen. Có những chuyện tưởng chừng như quá sức, nhưng khi mình đối diện, giải quyết từng chút một, đến lúc nhìn lại, hóa ra mình cũng đã vượt qua được.

Hôm nay chưa làm được, ngày mai có thể sẽ làm được. Hôm nay còn sợ, ngày mai có thể sẽ vững vàng hơn. Điều quan trọng là mình vẫn giữ niềm tin rằng mình có thể cố gắng, có thể học, có thể thay đổi và có thể đi xa hơn phiên bản hiện tại của chính mình.

Cứ đi, rồi sẽ đến.
Cứ làm, rồi sẽ quen.
Cứ trải qua, rồi sẽ thấy nhẹ nhàng hơn.
Cứ sống, rồi sẽ biết trân trọng cuộc sống này hơn.

Và có lẽ, hành trình theo đuổi khoa học của tôi cũng bắt đầu như vậy: từ một chút tò mò, một chút bướng bỉnh, một chút ước mơ được bước ra thế giới, và rất nhiều lần tự nhắc mình rằng cứ đi, cứ bước, cứ làm — rồi sẽ đến.